Wykładowca | Wykłady | Literatura | Zaliczenie | Kolokwium | Haszówki | Seminarium | Laboratorium | Wyniki
logo

SCR Systemy Operacyjne - 2018/2019
Wydział Elektroniki - Automatyka i Robotyka



Zmiana zasad zaliczenia wykładu:
2018-11-09 --- Dodatkowy próg zwolnienia z kolokwium na podstawie haszówek.


Tematy i materiały do wykładów

W tym miejscu dla ułatwienia pracy i wygody studentów wykładowca udostępni przygotowane przez siebie materiały wykorzystywane na wykładzie. Celem ich udostępnienia jest wyłącznie uniknięcie konieczności robienie odręcznych notatek na wykładach. To nie jest internetowy podręcznik do samodzielnego studiowania!! Dodatkowe odnośniki do materiałów źródłowych znajdują się w sekcji Literatura.

Materiały udostępnione za pomocą poniższej tabelki objęte są prawami autorskimi. Można je wykorzystywać wyłącznie do własnych prywatnych celów, i nie wolno ich w żaden sposób rozpowszechniać, na przykład przez umieszczenie na ogólnie dostępnych stronach internetowych, ani w żaden inny sposób.

nr temat wykładu slajdy wersja
aplikacji
1 Rola, funkcje i mechanizmy systemów operacyjnych. Przykładowe systemy operacyjne. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego. PDF 1.0.15
2 Model procesu Unix/POSIX: tworzenie, stany, zarządzanie, sygnały. PDF 1.0.15
1.0.16
3 Komunikacja między procesami. Potoki. Pamięć wspólna. Semafory. PDF
4 Wątki: programowanie z użyciem wątków, wątki użytkownika i wątki jądra, standard POSIX wątków Pthread. PDF
5 Mechanizmy współbieżności: synchronizacja wątków, mutexy, blokady zapisu i odczytu, zmienne warunkowe. Bariery. PDF
7 Szeregowanie: podstawowe pojęcia i algorytmy szeregowania, szeregowanie zadań obliczeniowych i interakcyjnych, strategie złożone. PDF
8 Pomiar czasu: zegary i timery, funkcje czasu, błędy pomiaru czasu. PDF
9 Pamięć: organizacja, zarządzanie, ochrona. Liniowa alokacja pamięci. Alokacja stronicowana. Tablice stron. Pamięć wirtualna: algorytmy wymiany stron, zbiory robocze, wymiatanie, szamotanie. PDF
10 Systemy wejścia/wyjścia: obsługa urządzeń zewnętrznych, funkcje I/O, bezpośredni dostęp do pamięci, buforowanie. Macierze RAID. PDF
11 Systemy plików: rodzaje i organizacja plików, katalogi, prawa dostępu, działanie systemu plików, przykłady. PDF
6 Zakleszczenia: definicje, metody zapobiegania oraz usuwania. link
12 Sieci komputerowe. Architektura stosu protokołów. Protokoły TCP/IP. Przetwarzanie rozproszone. Klastry. Migracja procesów. t.b.a.
13 Zagadnienia bezpieczeństwa. Zagrożenia. Systemy zabezpieczeń. t.b.a.
14 Szyfrowanie symetryczne. Szyfrowanie asymetryczne i system klucza publicznego. Skróty kryptograficzne i podpisy cyfrowe. Infrastruktura klucza publicznego. t.b.a.


Literatura

Podręczniki:

Literatura uzupełniająca:

Materiały internetowe:

Kursy systemów operacyjnych o podobnym programie:


Zaliczenie wykładu

Warunkiem zaliczenia wykładu jest: (1) pozytywne zaliczenie laboratorium i seminarium, i (2) pomyślne napisanie kolokwium zaliczeniowego, które odbędzie się pod koniec semestru.
Ocena z wykładu wpisana do indeksu będzie średnią ważoną: oceny z laboratorium (waga 0.3), oceny z seminarium (waga 0.3), i oceny z kolokwium (waga 0.4), zaokrągloną do najbliższej oceny połówkowej.

Kolokwium

Na kolokwium zaliczeniowym obowiązuje cały materiał z wykładu i laboratorium. W PDF-ach z wykładu znajdują się pytania kontrolne, które wskazują na tematy i partie materiału, które są ważne i należy je opanować.

Termin kolokwium zaliczeniowego zostanie uzgodniony pod koniec semestru.

„Haszówki”

Na wszystkich wykładach będą się odbywały 10-minutowe testy tzw. „haszówki” obejmujące materiał z bieżącego wykładu. Haszówki są nieobowiązkowe, lecz uzyskanie minimum określonej w poniższej tabelce liczby punktów (plus poprawne przysłanie swoich odpowiedzi, patrz poniżej) daje prawo do zwolnienia z kolokwium z odpowiednią oceną.
Wynik łączny z haszówek będzie obliczony jako średnia wyników z pominięciem najwyższego i najniższego zapracowanego wyniku (wynik 0 za nieobecność nigdy nie jest pomijany).
Wynik poniżej minimalnej liczby punktów nic nie daje i do niczego się nie liczy.
Na haszówkach obowiązują punkty ujemne.

Oceny zaliczenia kolokwium na podstawie punktacji z haszówek:

punkty [%] 86.6673.3360.0046.66
ocena 5.0 4.5 4.0 3.5

Na haszówkach nie można korzystać z żadnych pomocy, książek, notatek ani urządzeń elektronicznych. Nie ma usprawiedliwień ani odrabiania w razie nieobecności.

Haszówki można pisać w wersji papierowej lub elektronicznej, za pomocą aplikacji na telefon z systemem Android. Nie jest dopuszczalne pisanie jednocześnie na papierze i telefonie.

Wersja papierowa - wysyłanie wyników haszówek emailem

Warunkiem niezbędnym do zwolnienia z kolokwium jest poprawne zakodowanie szesnastkowe swoich odpowiedzi na pisemnej pracy oddanej prowadzącemu po haszówce, ORAZ przysłanie zakodowanego wyniku prowadzącemu e-mailem, zgodnie z poniższymi instrukcjami:
  1. Wynik musi być przysłany w ciągu tygodnia (166 godzin po haszówce).
  2. E-maile z odpowiedziami należy wysyłać wyłącznie z własnego konta studenckiego PWr.
    Maile wysłane z innego konta (np. gmail) z ustawionym adresem nadawcy @student.pwr.edu.pl nie są akceptowane.
  3. Nagłówek maila (Subject/Temat) powinien mieć treść: [wynik_testu]
    (nic więcej ani mniej, uwaga na nawiasy kwadratowe i podkreślnik).
  4. W treści maila powinna być tylko jedna linijka tekstowa odpowiedzi postaci:
    przedmiot=opsys,test=KKK,rzad=N1,miejsce=N2,grupa=X,odp=XXX...
    
    gdzie KKK jest kodem testu podanym przez prowadzącego (np. opsys1n), N1 i N2 są numerem rzędu i miejsca zajmowanego w czasie testu (uwaga pisownia: rzad bez ogonka ą), X jest obliczonym numerem grupy (pojedyncza cyfra heksadecymalna), a XXX... jest ciągiem heksadecymalnych cyfr zakodowanej odpowiedzi, zgodnych z pracą oddaną prowadzącemu.
  5. Wewnątrz wiersza odpowiedzi nie może być żadnych odstępów, ani żadnych dodatkowych znaków, poza podanymi powyżej. Zwykłe spacje na początku i na końcu wiersza są tolerowane.
  6. W jednym mailu można przysłać tylko jeden wynik testu.

Tak wysłane wyniki będą przetwarzane codziennie rano (około godziny 5:45) i udostępniane przez formularz w sekcji Wyniki.

W przypadku wysłania niepoprawnego maila z odpowiedzią, która nie została zaakceptowana, można wysłać ponownie odpowiedź we właściwej formie. Jeśli to nie pomaga, i wyniku nadal nie ma, lub jest źle obliczony, proszę o zgłoszenie się na konsultacje.

W przypadku wysłania maila poprawnego formalnie, ale z błędnie wpisaną odpowiedzią, dla której wynik obliczył się i jest widoczny w formularzu wyników, skorygowanie tej sytuacji bezwzględnie wymaga osobistego kontaktu na konsultacjach.

Brak poprawnie przysłanej mailem odpowiedzi, odpowiedź przysłana w niepoprawnym formacie, lub niezgodna z odpowiedziami na oddanej pracy pisemnej są podstawą do nieuznania wyniku haszówki!

Wzór formularza na którym można pisać i oddawać wersję papierową: PDF

Wersja elektroniczna - wysyłanie wyników haszówek smartfonem

Istnieje możliwość pisania haszówek na telefonie Androidowym, zamiast na kartce papieru. Telefon wysyła odpowiedzi na serwer w czasie rzeczywistym, dzięki czemu nie trzeba ani nic pisać na papierze, kodować odpowiedzi, ani wysyłać potem odpowiedzi e-mailem. W czasie pisania testu można wracać do poprzednich pytań i ponownie na nie odpowiadać. Drugi raz wysłana odpowiedź na dane pytanie nadpisuje wcześniejszą. Aplikacja zapisuje jednocześnie cały przebieg testu w pliku na telefonie, który może być wykorzystany w przypadku zerwania połączenia z Internetem, lub innej awarii smartfona.

Wyniki haszówek przesłane przez aplikację obliczane są jednorazowo bezpośrednio po teście, i udostępniane na tej stronie przez formularz w sekcji Wyniki.

Pisanie testów na telefonie jest alternatywą pisania na papierze i obowiązują te same zasady:

  1. Test można pisać wyłącznie osobiście, w sali wykładowej, w czasie normalnego wyświetlania testu.
  2. Nie można korzystać z żadnych materiałów źródłowych, notatek, materiałów z Internetu, itp.

Do pisania testów na telefonie potrzebny jest smartfon z systemem Android w wersji wymaganej przez aplikację (>= 4.0) z dobrej jakości połączeniem z Internetem. Należy zainstalować wersję aplikacji właściwą dla danego testu, oraz wpisać w aplikacji swoje dane, nazwę przedmiotu, kod testu, i adres serwera testu (te dane podaje prowadzący).

Aplikację można pobrać z poniższego linka:
Aplikacja Android do pisania haszowek - Haszowki wersja 1.0.16
Aplikacja Android do pisania haszowek - Haszowki wersja 1.0.15

Dla wypróbowania aplikacji można wykorzystać następujący test próbny: PDF. Z danymi tego testu można wystartować aplikację oraz odpowiadać na dowolne pytania (które trzeba sobie samemu wymyśleć PDF). Odpowiedzi są wysyłane przez Internet na serwer testów ale do niczego się nie liczą.

UWAGA: powyższa aplikacja smartfonowa przydaje się nie tylko do pisania testu i wysyłania wyników przez Internet. Można ją również wykorzystać do obliczenia numeru grupy testu pisanego na kartce i wysyłanego e-mailem. Warto to zrobić, ponieważ pomyłka przy ręcznym obliczaniu numeru grupy praktycznie dyskwalifikuje napisany test.

Aplikacja Android - szczegółowe instrukcje i procedury awaryjne

Elektronika jest zawodna, lecz pisanie testu na telefonie jest procedurą sprawdzoną i bezpieczną, pod warunkiem przestrzegania poniższych zasad.


Zaliczenie seminarium

Zaliczenie seminarium składa się z następujących części:
  1. (10 punktów) Wybranie tematu zaakceptowanego przez prowadzącego, uzgodnienie terminu, i przygotowanie i wygłoszenie ok. 15-minutowego referatu na wybrany temat związany z systemami operacyjnymi.
  2. (1 punkt) Premia za dobry wybór tematu: ambitny, indywidualny, wykorzystujący unikalne materiały, itp.
  3. (3 punkty) Przygotowanie i oddanie dokumentu HTML podsumowującego referat (czysty tekst bez grafiki):
  4. (2 punkty) Obecność na pozostałych seminariach w grupie: 1 punkt za minimum 66% obecności, 2 punkty za 100% obecność.
  5. (4 punktów) Aktywny udział w pozostałych seminariach; uwaga, nie wystarczy zadać dowolnego pytania, przerywanie prelegentowi nie będzie premiowane za aktywność :-(.

Zaliczenie i punkty za całe zadanie przysługuje tylko osobom, które zaliczą część właściwą, tzn. wygłoszą referat. Prezentacja powinna trwać około 15 minut i przedstawiać jakieś szczegóły techniczne omawianego systemu, nie tylko wymienienie własności i pokazanie "screen-shotów". W miarę możliwości proszę używać przykładów, schematów, rysunków, itp. Mile widziane będą prezentacje on-line, z uruchamianiem na bieżąco jakichś programów (samodzielnie napisanych, albo skądś wziętych). Nie trzeba tworzyć wszystkiego samemu, można wykorzystać materiały znalezione w Internecie. Jednak w tym wypadku trzeba dobrze zrozumieć prezentowane zagadnienia. Wybrany temat prezentacji powinien być możliwie wąski i szczegółowy, ale dający się przedstawić w sposób zrozumiały dla grupy. Możliwe jest bardzo szerokie spektrum zagadnień - wszystko co dotyczy systemów operacyjnych i systemów komputerowych, ale nie jest tematem wykładu. Sugerowane bloki zagadnień na seminarium (należy szukać jakiegoś tematu, który mieści się w podanym zakresie): tematy


Program laboratorium

nrtemat ćwiczeniaopismat.pomocnicze
1 System Unix, interpreter poleceń, praca z edytorem zadanie opis zbiór linków do materiałów nt. Bourne shella i basha
2 Narzędzia systemowe i skrypty Uniksa zadanie PDF samouczek shella uniksowego
3 Narzędzia Uniksa i pisanie skryptów (cd) zadanie
4 Tworzenie i operacje na procesach zadanie
5 Operacje na procesach (cd): sygnały, limity zasobów, priorytety zadanie
6 Uzyskiwanie od systemu informacji o procesach opis
7 Śledzenie wykonujących się procesów opis
8 Programowanie procesów - komunikacja przez potoki anonimowe opis
9 Programowanie procesów - komunikacja przez potoki nazwane opis
10 Programowanie procesów - komunikacja przez pamięć wspólną opis
11 Wprowadzenie do wątków - programy producentów i konsumentów
Programowanie wątków - podstawowe mechanizmy synchronizacji
opis


Wyniki

Tutaj można uzyskać wyniki haszówek. Pisownia imion i nazwisk dokładnie jak w systemie Edukacja. Podwójne imiona proszę wprowadzać połączone podkreślnikiem (Jan_Tomasz). Numery indeksu sześciocyfrowe.

Imię: Nazwisko:
Numer indeksu:

Zauważone błędy albo niezgodności w dostępnych tu wynikach można zgłaszać prowadzącemu mailem, jednak istotne problemy będzie można rozwiązać jedynie w ramach konsultacji.


Wykładowca | Wykłady | Literatura | Zaliczenie | Kolokwium | Haszówki | Seminarium | Laboratorium | Wyniki
Licznik odwiedzin strony od 24 maja 2009: licznik
Aktualizacja:    Valid XHTML 1.0 Transitional! Valid CSS!